Ислам дінінде адамзатқа тура жолды көрсеткен, көркем мінез бен ізгіліктің үлгісін танытқан ардақты тұлға – Мұхаммед Мұстафа. Оның өмір жолы, өнегесі мен адамзатқа қалдырған өсиеттері мұсылман баласы үшін аса қымбат. Ал Мәуліт – Алла Елшісінің ﷺ дүниеге келгенін еске алып, оның өнегелі өмірін танып-білуге, салауат айтып, ізгі амал жасауға себеп болатын игі дәстүр.

Мәуліт сөзі араб тіліндегі «мәулид» – «туылған уақыт», «дүниеге келу» деген мағынаны білдіреді. Мұсылман қауымы Мәуліт күндерін Пайғамбарымыздың ﷺ өмірін, көркем мінезін, адамзатқа жасаған қызметін еске алып, оның сүннетін насихаттауға арнайды.

ПАЙҒАМБАРДЫ ﷺ СҮЮ – ИМАННЫҢ БЕЛГІСІ

Мұхаммед ﷺ – бүкіл адамзатқа жіберілген соңғы пайғамбар. Алла Тағала Құран Кәрімде: «Расында, сендер үшін Алланың Елшісінде Алланы және Ақырет күнін үміт ететіндер әрі Алланы көп еске алатындар үшін көркем өнеге бар», – дейді. Бұл аят Пайғамбарымыздың ﷺ өмірі мұсылман үшін жай ғана тарихи дерек емес, күнделікті өмірде басшылыққа алатын үлгі екенін көрсетеді. Пайғамбарымыз ﷺ: «Сендердің ешбірің мені ата-анасынан, балаларынан және барлық адамдардан артық жақсы көрмейінше, толық иман келтірген болмайды», – деген. Демек, Алла Елшісіне ﷺ деген сүйіспеншілік – мұсылман жүрегіндегі маңызды имани сезім. Алайда шынайы сүйіспеншілік тек сөзбен емес, оның сүннетін ұстанумен, көркем мінезін бойға сіңірумен көрінеді.

МӘУЛІТТІҢ НЕГІЗГІ МАҚСАТЫ – ПАЙҒАМБАРДЫҢ ﷺ СҮННЕТІН ТАНУ

Мәулітті атап өтудегі ең маңызды мақсаттардың бірі – Пайғамбарымыздың ﷺ өмірін кейінгі ұрпаққа таныту. Оның балалық шағы, пайғамбарлық міндеті, Мекке мен Мәдинадағы өмірі, сахабаларымен қарым-қатынасы, отбасы мүшелеріне деген мейірімі және үмбетіне деген жанашырлығы – әрбір мұсылман үшін үлкен сабақ. Алла Тағала Құранда: «Аллаға және Елшісіне бойсұныңдар. Сонда рақым етілесіңдер», – деп бұйырады.

Пайғамбарымыздың ﷺ сүннетін үйрену – оның өмірін танудан басталады. Сондықтан Мәуліт кезіндегі уағыз-насихаттың мазмұны Пайғамбарымыздың ﷺ өмірбаянын баяндаумен ғана шектелмей, оның сүннетін қазіргі қоғамдағы отбасылық тәрбие, жастар тәрбиесі, көршілік қарым-қатынас, адал еңбек, кешірімділік, мейірімділік секілді құндылықтармен байланыстыруға бағытталғаны жөн.

САЛАУАТ АЙТУ – ҮЛКЕН ИГІЛІК

Мәуліт айында мұсылмандардың көп көңіл бөлетін амалдарының бірі – Пайғамбарымызға ﷺ салауат айту. Алла Тағала Құран Кәрімде: «Расында, Алла және Оның періштелері Пайғамбарға салауат айтады. Ей, иман келтіргендер! Сендер де оған салауат айтып, сәлем жолдаңдар», – дейді. Бұл – мүмін адам үшін үлкен мәртебе. Пайғамбарымыз ﷺ: «Кім маған бір рет салауат айтса, Алла оған он рет рақым етеді», – деген. Сондықтан Мәуліт күндері салауатты көбейту, Құран оқу, дұға жасау, садақа беру және жақсы амалдарға ұмтылу – адамның рухани дүниесін байытатын ізгі істер.

ПАЙҒАМБАРЫМЫЗДЫҢ ﷺ КӨРКЕМ МІНЕЗІ

Алла Елшісінің ﷺ ең ұлы сипаттарының бірі – көркем мінезі. Құранда Алла Тағала: «Расында, сен ұлы мінезге иесің», – деп Пайғамбарымыздың ﷺ көркем мінезін ерекше атап өткен. Пайғамбарымыз адамдарға жұмсақ сөйлейтін, әлсіздерге қамқор болатын, жетімдерді құрметтейтін, көршілеріне жақсылық жасайтын, отбасы мүшелеріне мейірімді болатын. Пайғамбарымыз ﷺ: «Мен көркем мінездерді толықтыру үшін жіберілдім», – деген. Бұл хадис Мәуліттің тәрбиелік мәнін айқын көрсетеді. Егер адам Пайғамбарымызды ﷺ сүйетінін айтып, бірақ айналасындағыларға дөрекілік көрсетсе, ата-анасын ренжітсе, көршісімен араздасса немесе аманатқа қиянат жасаса, оның сүйіспеншілігі амалмен толық көрініс таппағаны. Сондықтан Мәуліттің шынайы тағылымы – Пайғамбарымыздың ﷺ көркем мінезін өз өмірімізге енгізу.

МӘУЛІТ – БІРЛІК ПЕН МЕЙІРІМГЕ СЕБЕП

Мәуліт жиындары адамдардың басын қосып, мешіт пен жамағат арасындағы байланысты нығайтуға да себеп болады. Мұндай басқосуларда Құран оқылып, салауат айтылып, уағыз-насихат жүргізіліп, мұқтаж жандарға көмек көрсетілсе, оның қоғам үшін тәрбиелік маңызы арта түседі.

Ислам – бауырмалдық пен өзара құрметті насихаттайтын дін. Алла Тағала: «Расында, мүміндер – бауырлар», – деп баяндайды. Сондықтан Мәулітті өзара ренішті ұмытып, адамдармен татуласуға, туыстық байланысты нығайтуға, ата-ананы құрметтеуге, мұқтажға қол ұшын беруге себеп ету – Пайғамбарымыздың ﷺ өнегесіне сай игі қадам.

МӘУЛІТТІҢ ЕҢ ҮЛКЕН САБАҒЫ

Мәуліттің мәнін тек белгілі бір күндегі жиынмен шектеуге болмайды. Оның негізгі мақсаты – мұсылманның жүрегінде Пайғамбарымызға ﷺ деген сүйіспеншілікті арттыру және оның сүннетін өмірде ұстануға жігерлендіру. Пайғамбарымыз ﷺ бізге адалдықты, аманатты, ата-анаға құрметті, көршіге жақсылық жасауды, жетім мен мұқтажға қамқор болуды, білім іздеуді, әділ болуды және кешірімділікті үйретті. Ендеше, Мәулітті атап өткен адам сол күні ғана емес, жылдың әр күнінде осы құндылықтарды өміріне енгізуге талпынуы қажет.

Мәуліт – өткенді еске алу ғана емес, бүгінгі күнді түзетуге мүмкіндік. Бұл – жүректі жұмсартып, салауатты көбейтіп, Пайғамбарымыздың ﷺ өмірін оқып, сүннетіне амал етуге себеп болатын рухани кезең.

Мұхаммед ﷺ – адамзатқа рақым ретінде жіберілген соңғы пайғамбар. Оның өмірі – адам баласына мейірімнің, әділдіктің, сабырдың, кешірімділіктің және көркем мінездің үлгісі.       Мәулітті атап өтудегі ең үлкен мақсат – Алла Елшісінің ﷺ қадірін ұлықтау, оның өмірін кейінгі ұрпаққа таныту, салауат айту және сүннетін насихаттау. Әрбір мұсылман Пайғамбарымызға ﷺ деген сүйіспеншілігін сөзбен ғана емес, амалмен көрсетуге ұмтылғаны жөн. Оның сүннетін үйреніп, отбасымызға мейірімді, қоғамға пайдалы, көршімізге қамқор, сөзіне берік, аманатқа адал болсақ – Мәуліттің рухани мәнін түсінген боламыз.

Алла Тағала баршамызға Мұхаммед Мұстафаның ﷺ сүннетін берік ұстанып, көркем мінезімен өмір сүруді, оның шапағатына бөленуді нәсіп етсін!

Ержан Аманбаев

Тараз қаласының Бас имамы