Ислам діні – адамзат баласының ар-намысын, абыройын, рухани тазалығын сақтауды мақсат ететін кемел дін. Әсіресе әйел затының қадір-қасиетін қорғау, оны қоғамда биік мәртебеге көтеру мәселесіне ерекше мән береді. Осы тұрғыда орамал тағу – мұсылман әйелінің иманы мен ұятының айқын көрінісі, Алланың әміріне мойынсұнудың белгісі болып табылады. Орамал – тек сыртқы киім үлгісі ғана емес, ол – тәрбиенің, парасаттың, имандылықтың нышаны.

Қасиетті Құран Кәрімде әйелдердің киіну әдебі жайлы нақты нұсқаулар берілген. Алла Тағала «Нұр» сүресінің 31-аятында: «Мүмін әйелдерге айт: көздерін төмен салсын, ұятты жерлерін қорғасын, зейнеттерін көрсетпесін және бүркеншіктерін омырауларына түсірсін…» деп бұйырады. Бұл аят – мұсылман әйелінің киім мәдениетінің негізі. Ал «Ахзаб» сүресінің 59-аятында: «Әй, Пайғамбар! Жұбайларыңа, қыздарыңа және мүмін әйелдерге айт: сырт киімдерін жамылсын. Бұл олардың танылуына әрі ренжітілмеуіне жақын…» делінген. Демек, орамал тағу – әйелді жаман көзден, орынсыз сөзден қорғап, оның қадірін арттыратын иләһи әмір.

Орамал тағудың ең басты артықшылықтарының бірі – Алла разылығына жету. Әрбір мұсылман үшін Жаратушының бұйрығын орындау – ең ұлы мақсат. Орамал тағу арқылы әйел адам өз иманын іс жүзінде дәлелдейді, Раббысына деген сүйіспеншілігін көрсетеді. Бұл – жүректегі сенімнің сыртқы көрінісі. Пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Ұят – иманның бір тармағы» деген. Орамал – сол ұяттың нақты белгісі.

Екінші бір артықшылығы – әйел абыройының қорғалуы. Қазіргі қоғамда түрлі теріс көзқарастар мен жат пиғылдар көп кездесетіні жасырын емес. Ашық-шашық киім кейде адамды орынсыз назарға іліктіруі мүмкін. Ал орамал – әйелдің өзіне деген құрметінің, өзін бағалай білудің белгісі. Ол әйелді сыртқы келбетіне емес, ішкі жан дүниесіне қарай бағалауға жетелейді. Осылайша қоғамда әйелдің тұлғалық қадірі артады.

Үшіншіден, орамал – ұлттық құндылықтарымызбен де үндес ұғым. Қазақ халқы ертеден қыз баланың ибалы, инабатты, ұяң болып өсуіне ерекше мән берген. «Қызға қырық үйден тыйым» деп, оның тәрбиесіне жауапкершілікпен қараған. Ақ жаулықты аналарымыз бен әжелеріміз орамал тағып, ұрпаққа өнеге болған. Сондықтан орамал – тек діни міндет қана емес, ол – халқымыздың салт-дәстүрімен сабақтас асыл мұра.

Төртіншіден, орамал тағу – рухани тәрбие мектебі. Орамал таққан әйел өзінің әрбір іс-әрекетіне, сөзіне жауапкершілікпен қарай бастайды. Себебі ол өз бейнесі арқылы ислам дінін танытып тұрғанын сезінеді. Бұл оның мінез-құлқын түзеп, сабырлыққа, байсалдылыққа, әдептілікке тәрбиелейді. Орамал – адамды жамандықтан тыятын ішкі тежегіштің қалыптасуына ықпал етеді.

Бесіншіден, орамал тағудың психологиялық пайдасы да бар. Зерттеулер көрсеткендей, өзін белгілі бір құндылыққа байлаған адам ішкі тұрақтылыққа ие болады. Орамал таққан әйел өзін қауіпсіз әрі сенімді сезінеді. Ол өзінің өмірлік ұстанымдарын айқындап, мақсатты түрде өмір сүруге дағдыланады. Бұл – адамның жан тыныштығына жетуіне көмектеседі.

Алтыншыдан, орамал – қарапайымдылық пен кішіпейілділіктің көрінісі. Ислам діні ысырапшылдық пен мақтаншақтықты құптамайды. Қарапайым киіну – мұсылманның көркем сипаты. Орамал әйелдің сән-салтанатты көздейтін емес, рухани кемелдікті мақсат ететін тұлға екенін көрсетеді. Бұл қоғамда теңдік пен әділдіктің қалыптасуына да өз үлесін қосады.

Сонымен қатар, орамал тағу – ұрпақ тәрбиесіне де оң әсер етеді. Ана – отбасының тірегі, тәрбиешісі. Анасының ибалы, иманды бейнесін көріп өскен бала да сол құндылықтарды бойына сіңіреді. Бұл – қоғамның рухани саулығының кепілі. Сондықтан орамал таққан ана – тек өз абыройын емес, тұтас ұрпақтың болашағын тәрбиелеп отырған тұлға.

Орамал тағу – мұсылман әйелінің ар-намысын, иманын, мәдениетін айқындайтын маңызды амал. Ол – Алланың әміріне бойсұну, өзін құрметтеу, қоғамда абыройлы болу, ұлттық дәстүрді сақтау және рухани кемелдікке жетудің жолы. Қандай заман болса да, адамзат үшін ең құнды нәрсе – ар мен ұят, иман мен тәрбие. Ал осы асыл қасиеттердің айқын көрінісі – орамал.       Алла Тағала барша мұсылман қыз-келіншектерге иман нұрын нәсіп етіп, жүректерін тақуалықпен көркейтсін!

Майданбай Малика Афизуллақызы

Жамбыл облысы Байзақ ауданы Қостөбе ауылы

«Қостөбе» мешітінің ұстазы