Қазіргі қоғамда отбасы тәрбиесі – ұлттың болашағын айқындайтын маңызды құндылықтардың бірі. Отбасы – адам өміріндегі алғашқы мектеп, онда бала тек білім алып қана қоймай, мінез-құлық, әдеп, жауапкершілік сияқты қасиеттерді бойына сіңіреді. Осы тұрғыдан алғанда, дін мен дәстүрдің тәрбиелік мәні ерекше орын алады. Бірақ бұл екі ұғымды тек қатаң қағидалар жиынтығы ретінде емес, адамгершілік пен рухани үйлесімділікке бастайтын өмірлік бағдар ретінде қарастырған жөн.Діннің негізгі мақсаты – адамды ізгілікке, адалдыққа, сабыр мен мейірімге тәрбиелеу. Ал отбасы осы құндылықтарды күнделікті өмірде жүзеге асыратын орта болып табылады.

Бала ата-анасының іс-әрекетіне қарап өседі, сондықтан үлкендердің өзара сыйластығы, жауапкершілігі мен қарапайымдылығы бала тәрбиесінде маңызды рөл атқарады. Діни таным отбасыда қатал талап қоюмен емес, түсіндіру мен үлгі көрсету арқылы берілгенде ғана нәтижелі болады.Қазақ халқының салт-дәстүрлері де отбасы тәрбиесінің ажырамас бөлігі. Мысалы, үлкенді сыйлау, кішіге ізет көрсету, қонақжайлық, туыстық қарым-қатынасты сақтау – мұның барлығы баланың тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді. «Бала көргенін істейді» деген сөз бекер айтылмаған. Үйде үлкендер бір-біріне құрметпен қарап, дау-дамайды сабырмен шешсе, бала да сондай мінез қалыптастырады.Сонымен қатар, дәстүрлі тәрбие баланы еңбекке баулуға, шыдамдылыққа, ұқыптылыққа үйретеді. Мысалы, ұл баланы жауапкершілікке, отбасының тірегі болуға баулыса, қыз баланы инабаттылыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу – ғасырлар бойы қалыптасқан тәжірибе. Бұл жерде бастысы – баланың табиғи қабілетін шектемей, оны дұрыс бағытта дамыту.

Қазіргі заманда ақпараттың көптігі мен түрлі мәдени ықпалдардың артуы отбасы тәрбиесіне жаңа талаптар қойып отыр. Сондықтан ата-ана тек дәстүрге сүйеніп қана қоймай, заманға сай ойлай білуі қажет. Дін мен дәстүрді үйлестіре отырып, баланың сыни ойлау қабілетін дамыту, өз пікірін дұрыс жеткізе білуіне мүмкіндік беру маңызды.

Қорытындылай келе, дін мен салт-дәстүр отбасы тәрбиесінің өзегі болып табылады. Алайда оларды дұрыс түсініп, баланың жүрегіне жақын, өмірімен үйлесімді түрде жеткізу – ең маңызды міндет. Сонда ғана біз рухани бай, адамгершілігі жоғары ұрпақ тәрбиелей аламыз.

 Бауыржан Пирназаров  

Меркі ауданы «Достық» мешітінің имамы