Адам баласының жүрегі тыныштықты, отбасы берекені, ал тіршілігі игілік пен молшылықты қалайды, алайда шынайы берекенің негізі тек дүние-мүліктің көптігімен өлшенбейтіні Ислам тағылымында айқын баяндалған.

Береке дегеніміз – адамның қолындағы нығметтің аз-көбіне қарамастан, оның игілігі артып, уақытында, денсаулығында, отбасында және ризық-несібесінде жақсылықтың орнығуы.

Қасиетті Құранда Алла Тағала: «Егер елді мекендердің тұрғындары иман келтіріп, тақуалық танытқанда, оларға көктен және жерден берекелер ашар едік» деп, берекенің маңызды себептерінің бірі иман мен тақуалық екенін білдіреді. Сондықтан мұсылман адам күнделікті тіршілігін Алланы еске алудан бастап, әрбір ісінде Оның разылығын көздеуге және жүрегін көркем ниетпен тәрбиелеуге ұмтылғаны жөн.

Таңды намазбен қарсы алып, бес уақыт намазды уақытында әрі ықыласпен орындау – адамның рухани дүниесін реттеп, жүрегіне сабыр мен орнықтылық сыйлайтын ұлы құлшылықтардың бірі. Алла Тағаланы көп зікір ету адамның жүрегін дүние уайымының ауырлығынан арылтып, көңіліне үміт пен сенім ұялатады.

Құран Кәрімді тұрақты түрде оқу мен оның мағынасына ой жүгірту мұсылманның жүрегін жұмсартып, мінезін көркемдеп, өмірлік шешімдерінде дұрыс бағыт табуына себеп болады. Адам өзіне берілген нығметтерді күн сайын санап, «Әлхамдулиллаһ» деп шүкіршілік ету арқылы қолындағы бардың қадірін түсініп, қанағат сезімін қалыптастырады. Шүкіршілік тек тілмен айтылатын сөз емес, ол Алланың берген нығметін дұрыс пайдаланып, оны күнәға емес, игілікке жұмсау арқылы көрінетін жүрек амалы.

Отбасындағы тыныштықтың маңызды негіздерінің бірі – ерлі-зайыптылардың бір-біріне құрметпен қарап, ашу үстінде ауыр сөз айтудан сақтанып, мәселені сабырмен шешуге тырысуы. Ата-ананы құрметтеу, олардың батасын алу және қартайған шағында қамқорлық көрсету – мұсылманның үлкен сауапқа жеткізетін ізгі амалдарының қатарында.

Туыстық байланысты сақтау да берекеге себеп болатын көркем амалдардың бірі болғандықтан, мұсылман реніш пен өкпені жүрегінде ұзақ сақтамай, ағайын арасындағы татулықты нығайтуға күш салуы қажет. Көршіге зиян тигізбеу, оның жағдайын сұрау және қиындыққа тап болған кезде қолдау көрсету арқылы адам өзі өмір сүріп отырған ортаның өзара сыйластығы мен тыныштығына үлес қосады.

Адал еңбекпен табылған ризық адамның отбасына береке әкелетіндіктен, мұсылман саудасында да, қызметінде де алдау, өтірік айту, аманатқа қиянат жасау сияқты әрекеттерден аулақ болғаны абзал. Халал ризықтың қадірін түсінген адам аз табысқа да шүкір етіп, күмәнді жолмен келген мол дүниеден гөрі адал жолмен келген аз дүниені артық көреді.

Ысыраптан сақтану да берекені қорғаудың бір жолы болып табылады, өйткені қажетсіз шығын адамның қолындағы нығметтің қадірін төмендетіп, отбасы қаржысына салмақ түсіреді.

Садақа беру адамның дүниесін кемітпей, керісінше жүрегін дүниеқоңыздықтан арылтып, мұқтаж жанға қуаныш сыйлайтын сауапты амалға айналады. Кейде адам үлкен игілікті мол қаржыдан күтеді, ал шын мәнінде біреуге жылы сөз айту, қиналған жанға көмектесу немесе мұңайған адамның көңілін көтеру де Алланың алдында бағалы ізгілік болуы мүмкін.

Кешірімділік пен мейірімділікті әдетке айналдырған адамның жүрегінде өшпенділік пен өкпенің орны азайып, оның айналасындағы адамдармен қарым-қатынасы да жақсара түседі.

Ашуды жеңу – адамның әлсіздігі емес, керісінше нәпсісін тәрбиелеп, сабырын күшейтуге мүмкіндік беретін үлкен рухани тәрбие. Ұйықтар алдында күн ішінде жасаған амалдарына есеп беріп, қателіктері үшін Алладан кешірім сұрау адамды өзін-өзі тәрбиелеуге және келесі күнін жақсы ниетпен бастауға жетелейді.

Истиғфарды көп айту адамның жүрегін тәубеге бейімдеп, жасаған қателігін мойындауына және Алладан жәрдем тілеуіне себеп болады. Дұға ету арқылы пенде өз әлсіздігін мойындап, барлық істің нәтижесі Алланың қалауымен жүзеге асатынына жүрекпен сенеді.

Қиындық келген кезде сабыр сақтап, жақсылық келгенде шүкір ету – мұсылманның өміріндегі қуаныш пен сынақты тең ұстайтын көркем мінездердің бірі. Балаларына жақсы тәрбие беріп, оларды адалдыққа, үлкенді сыйлауға, кішіге қамқор болуға және жауапкершілікке үйреткен ата-ана отбасының рухани берекесін қалыптастыруға үлкен үлес қосады.

Үйде Құран оқылып, жақсы сөз айтылып, намазға мән беріліп, отбасы мүшелері бір-біріне құрмет көрсеткен жағдайда шаңырақтың рухани ахуалы да нығая түседі. Уақытты бос сөзге, пайдасыз дауға және орынсыз әңгімеге жұмсамай, білім алуға, еңбек етуге және пайдалы іске бағыттау адамның өміріндегі ең үлкен нығметтердің бірі болған уақыттың қадірін арттырады.

Мұсылман адам өзгенің өміріне үнемі қызығып, қолындағысын салыстыра бермей, өзіне берілген нығметтерге назар аударса, оның жүрегіндегі қызғаныш азайып, қанағат пен шүкіршілік көбейеді. Береке – тек дастарқанның молдығы немесе дүниенің көптігі емес, ол жүректің тыныштығы, отбасының татулығы, адал ризық, пайдалы уақыт және Алланың разылығына бағытталған өмірмен өлшенетін ұлы нығмет.

Сондықтан күнделікті өмірімізде намазды берік ұстанып, Алланы көп еске алып, ата-ананы құрметтеп, ағайынмен тату болып, адал еңбек етіп, садақа жасап, ысыраптан және күнәлі істерден сақтансақ, жүрегімізде тыныштық пен тіршілігімізде берекенің орнығуына себеп болатын ізгі жолды таңдаған боламыз.

Жайна Бекназарова

Аудандық орталық Бәйдібек мешітінің ұстазы