Қасиетті Зүл-хижжа айы – мұсылман үмбетінің рухани өміріндегі ең ұлық әрі берекелі айлардың бірі. Бұл ай – құлшылықтың, тәубенің, ізгіліктің және Аллаға жақындаудың ерекше мүмкіндігі берілетін қасиетті уақыт. Зүл-хижжа айында Ислам дінінің бес парызының бірі – қажылық құлшылығы орындалады. Сонымен қатар, Құрбан айт мерекесі де осы айда аталып өтеді. Сондықтан бұл ай мұсылмандар үшін тек күнтізбедегі уақыт қана емес, жүректі тазартатын, иманды күшейтетін рухани мектеп саналады.

  Зүл-хижжа айының мағынасы мен ерекшелігі

“Зүл-хижжа” сөзі араб тілінен аударғанда “қажылық айы” деген мағынаны білдіреді. Өйткені дәл осы айда әлемнің түкпір-түкпірінен келген мұсылмандар қасиетті Мекке қаласына жиналып, қажылық парызын өтейді. Бұл – Ислам тарихындағы ең үлкен ғибадаттардың бірі.

 Зүл-хижжа – һижри күнтізбенің он екінші әрі соңғы айы. Бұл айдың алғашқы он күні Құран мен хадистерде ерекше мадақталған. Алла Тағала Құран Кәрімде:

«Таңға серт! Он түнге серт!»  (Фажр сүресі. 1-2 аяттар) - деп баяндайды. Көптеген тәпсір ғалымдары мұндағы “он түн” деген сөзді Зүл-хижжа айының алғашқы он күні деп түсіндірген.

Ардақты Пайғамбарымыз (с.а.у.) өз хадисінде:

 «Аллаға ізгі амалдар ең сүйікті болатын күндер – осы он күн»

деп айтқан. Демек, бұл күндері жасалған әрбір құлшылықтың сауабы еселеніп жазылады.

 Зүл-хижжаның алғашқы он күні

Ислам ғалымдары Зүл-хижжаның алғашқы он күнін жылдың ең қадірлі күндері деп есептеген. Себебі бұл күндерде намаз оқу, ораза ұстау, садақа беру, Құран оқу, зікір айту сияқты амалдардың сауабы өте мол болады.

Әсіресе, Арафа күні ерекше мәртебеге ие. Бұл – Зүл-хижжаның тоғызыншы күні. Қажылық жасаушылар осы күні Арафат тауында тұрып дұға етеді. Ал қажылықта болмаған мұсылмандар үшін бұл күні ораза ұстау – үлкен сауап.

Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммед Мұстафа (с.а.у):

 «Арафа күні ұсталған ораза өткен және келер жылдың күнәларына кешірім болады деп үміт етемін» - деген. Бұл күндері мұсылмандар тәубеге келіп, жүректерін рухани тазартуға ерекше көңіл бөлуі қажет.

Қажылық – Исламның ұлы парызы

Зүл-хижжа айының ең маңызды ерекшеліктерінің бірі – қажылық құлшылығының орындалуы. Қажылық – шамасы жеткен әрбір мұсылманға өмірінде бір рет парыз етілген ғибадат.

Қажылық адамдарды сабырлыққа, бауырмалдыққа, тақуалыққа тәрбиелейді. Әлемнің әр елінен келген мұсылмандардың бір жерде жиналуы – Исламдағы теңдік пен бірліктің айқын көрінісі. Бай мен кедейдің, басшы мен қарапайым адамның бәрі ақ ихрам киімін киіп, Алланың алдында тең дәрежеде тұрады.

Қажылық – адам өміріндегі үлкен рухани өзгеріс. Ол адамның жүрегін жұмсартып, өмірге деген көзқарасын өзгертеді.

Құрбан айт және құрбан шалу

Зүл-хижжа айының оныншы күні – Құрбан айт мерекесі басталады. Бұл күн мұсылмандар үшін қуаныш пен мейірімнің мерекесі болып саналады.Құрбан шалудың тарихы Ибраһим пайғамбар мен оның ұлы Ысмайыл туралы оқиғамен байланысты. Алла Тағала Ибраһим пайғамбарның иманын сынау үшін ұлын құрбан етуге бұйырады. Бірақ олардың шынайы мойынсұнуын көрген Алла ұлдың орнына қошқар түсіреді.Осы оқиға мұсылмандарға Аллаға толық бойсұну мен шынайы сенімнің үлгісі ретінде қалды.

Құрбан шалу – тек мал сою ғана емес. Бұл – мұқтаж жандарға көмектесу, бөлісу, жомарттық таныту. Құрбандық еті туыстарға, көршілерге және кедей адамдарға таратылады. Осы арқылы қоғамда мейірімділік пен бауырмалдық күшейеді.

Бұл қасиетті айда әрбір мұсылман мынадай амалдарға көбірек көңіл бөлуі керек:

* Бес уақыт намазды уақытында оқу;

* Қосымша нәпіл намаздар оқу;

* Құран Кәрім оқу;

* Көп зікір айту;

* Тәубе ету;

* Ата-анаға құрмет көрсету;

* Садақа беру;

* Ораза ұстау;

* Туыстық байланысты нығайту;

* Мұқтаж жандарға көмектесу.

Бұл амалдар адамның рухани дәрежесін көтеріп, жүрегіне тыныштық сыйлайды.

 Зүл-хижжа айының тәрбиелік мәні

Зүл-хижжа айы адамға сабырлықты, ықыласты, тақуалықты үйретеді. Бұл айда мұсылман өз нәпсісімен күресіп, жаман әдеттерден арылуға тырысады. Сонымен қатар, адамдар арасындағы кешірім мен татулықты нығайтуға үндейді. Қазіргі қоғамда адамдардың рухани әлсіреуі, мейірімнің азаюы сияқты мәселелер жиі кездеседі. Осындай кезде қасиетті айлардың маңызын түсіну – өте маңызды. Зүл-хижжа мұсылманға өмірдің өткінші екенін еске салып, ақыретке дайындалуға шақырады.

Қасиетті Зүл-хижжа айы – мұсылмандар үшін ерекше берекелі әрі сауапты ай. Бұл айда жасалған әрбір ізгі амалдың сауабы еселеніп беріледі. Қажылық, Арафа күні, Құрбан айт секілді ұлы құлшылықтар осы айдың қадірін арттыра түседі. Сондықтан әрбір мұсылман бұл айды бос өткізбей, құлшылыққа, тәубеге, ізгі амалдарға көңіл бөлуі керек. Зүл-хижжа – жүректі тазартатын, иманды күшейтетін, адамды Аллаға жақындататын қасиетті мүмкіндік айы. Алла Тағала баршамызға осы айдың берекесі мен сауабынан нәсіп етсін деп тілейміз.

Ахат Қайыпбергенұлы.

"Әбдірашит ата" мешітінің имамы.