Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын!

Дін – адам баласына тура жолды көрсетіп, жүрекке иман, санаға ізгілік ұялататын ұлы құндылық. Ислам діні адамды жақсылыққа, адалдыққа, сабырлыққа, мейірімділікке, ата-анаға құрмет көрсетуге, ағайынмен тату болуға және қоғамға пайда келтіруге үндейді. Сондықтан дін дегеніміз – тек құлшылықпен шектелетін ұғым емес, ол адамның бүкіл өміріне бағыт-бағдар беретін рухани тәрбие. Өкінішке қарай, бүгінгі таңда діннің атын жамылып, адамдарды адастыратын, қоғамның тыныштығын бұзатын, мұсылмандардың арасына іріткі салатын радикалды діни ағымдардың бар екені жасырын емес.

Радикалды ағымдардың ең үлкен зардабы – адамның санасы мен жүрегін өзгертуде. Мұндай ағымдардың жетегіне түскен адам бірте-бірте өз ортасынан алыстап, ата-анасының, туған-туысының, дос-жаранының пікірін қабылдамайтын жағдайға жетуі мүмкін. Өзінен басқа көзқарастағы адамдардың барлығын теріс санау, қоғамды «біз» және «олар» деп бөлу, ұлттық салт-дәстүрді жоққа шығару, ел ішіндегі қалыптасқан құндылықтарды менсінбеу – адамды рухани тұйықтыққа алып келетін қауіпті жол. Мұның соңы отбасындағы түсініспеушілікке, ағайын арасындағы араздыққа, қоғамдағы алауыздыққа әкелуі ықтимал.

Асыл дініміз адамды еш уақытта өшпенділікке, орынсыз қаталдыққа, зорлық-зомбылыққа шақырмайды. Керісінше, Құран Кәрімде әділдікке, жақсылық жасауға, туыстарға қамқор болуға үндейтін көптеген тағылым бар. Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммед (сау) өзінің бүкіл өмірімен көркем мінездің үлгісін көрсетті. Ол кісі (сау) жетімге қамқор болды, кедейге жәрдем берді, көрші ақысына мән берді, ата-ананы сыйлауды, мұсылман бауырына жақсылық жасауды үйретті. Ендеше, адамды ата-анасынан безіндіретін, ағайынымен араласуына тыйым салатын, өзгені жек көруге шақыратын түсініктердің исламның көркем табиғатына қайшы екенін әрбір мұсылман түсінуі қажет.

Радикалды  діни ағымдардың ықпалына түсудің бір себебі – діни білімнің жеткіліксіздігі. Дінге қызығушылық танытқан адам өзінің көкейіндегі сұрақтарға жауап іздейді. Егер ол дұрыс білімді сенімді ұстаздан, мешіт имамынан немесе білікті маманнан алмаса, әлеуметтік  желідегі кез келген ақпаратқа сеніп қалуы мүмкін. Қазіргі таңда интернетте діни мазмұндағы ақпарат өте көп. Бірақ оның барлығы бірдей дұрыс емес. Кейбір адамдар қасиетті аяттар мен хадистерді өз мақсатына қарай түсіндіріп, діннің жалпы қағидаларынан бөліп көрсетеді. Ал дінді бір ғана үзіндіге қарап түсіну – үлкен қателік.

Ислам – терең білімді қажет ететін дін. Құранды, хадисті, сираны, ақида мен фиқһ мәселелерін дұрыс түсіну үшін білімді ұстазға жүгіну қажет. «Мен өзім оқып, өзім түсінемін» деген ұстаным кей жағдайда адамды қате пікірге алып келуі мүмкін. Сондықтан дін үйренемін деген азамат мешітке барып, имамдардан сұрап, сенімді кітаптарды оқып, білімін жүйелі түрде арттырғаны жөн. Дін мәселесінде асығыстық жасамай, әрбір мәселені байыппен қарау – мұсылманға тән қасиет.

Жат діни ағымдардың алдын алуда ұлттық тәрбиенің де маңызы ерекше. Қазақ халқы ғасырлар бойы ислам дінін өзінің салт-санасымен сабақтастыра отырып ұстанып келді. Үлкенге құрмет көрсету, кішіге ізет білдіру, ата-ананы ардақтау, жетім-жесірге қарайласу, көршімен  тату болу, қонақты сыйлау, ағайынның бірлігін сақтау, мұқтаж адамға көмектесу секілді қасиеттер халқымыздың тұрмыс-тіршілігіне сіңісті болды. Мұның бәрі адамды ізгілікке тәрбиелейтін құндылықтар. Сондықтан дінді үйрену – өз халқыңның дәстүрінен безіну деген сөз емес. Керісінше, діннің мәнін дұрыс түсінген адам ата-анасын ардақтап, елінің тыныштығын тілеп, туған жеріне пайдасын тигізуге ұмтылады.

Әсіресе жастар мәселесіне ерекше көңіл бөлуіміз керек. Жастар – елдің ертеңі. Бүгінгі жас қандай білім мен тәрбие алса, ертеңгі қоғамның келбеті де соған байланысты қалыптасады. Қазір жастардың басым бөлігі ақпаратты әлеуметтік желілерден алады. Сол себепті олардың діни сауатын көтеру аса маңызды. Жастардың дінге қызығушылығын теріс нәрсе деп қабылдауға болмайды. Керісінше, дінге қызыққан жасқа дұрыс жол көрсетіп, оның сұрақтарына сауатты жауап беруіміз керек. Бала дін туралы сұраса, оны ұялту немесе сұрағын елемеу дұрыс емес. Оған түсінікті тілмен жауап беріп, сенімді ұстазға бағыттау – ата-ананың да, имамның да міндеті.

Отбасы – адамның алғашқы тәрбие алатын ортасы. Егер бала үйінде ата-анасының бір-біріне құрметпен сөйлескенін, үлкенді сыйлағанын, кішіге қамқор болғанын көріп өссе, оның жүрегінде мейірімділік қалыптасады. Ал үйдегі тәрбие әлсіз болса, жас сырттан бағыт іздейді. Сондықтан ата-ана баласының кіммен араласатынына, қандай ақпарат оқитынына, қандай діни материал көретініне бейжай қарамауы қажет.

 Бұл – баланы аңду емес, оның болашағына алаңдау. Жас адамның көкейіндегі діни сұрақтарға уақытында жауап беру арқылы көптеген теріс түсініктің алдын алуға болады.

Радикалды ағымдардың алдын алу тек қауіп туралы айту емес, дұрыс балама ұсыну деген сөз. Жасқа «мынадан сақтан» деп қана қоймай, «дінді қайдан үйрену керек, кімнен білім алу керек, исламның шынайы құндылығы қандай?» деген сұрақтарға да жауап беруіміз керек. Мешіт – осындай рухани тәрбиенің ордасы. Жамағат мешітке намаз оқу үшін ғана емес, білім алу, сауал қою, жақсы мінез қалыптастыру үшін де келуі қажет.

Дініміздің  мақсаты – адамды қоғамнан бөліп алу емес, қоғамға пайдалы азамат ету. Нағыз иманды адам ата-анасына құрмет көрсетеді, отбасына жауапкершілікпен қарайды, көршісін сыйлайды, елінің заңын құрметтейді, мұқтаж жанға қол ұшын береді. Өзінің діндарлығын өзгелерді  төмендету арқылы көрсету – дұрыс жол емес. Иман адамның киімінен немесе сөзінен ғана емес, оның мінезінен, ісінен, айналасына жасаған жақсылығынан көрінеді.

Радикалды діни ағымдардан сақтанудың ең сенімді жолы – дұрыс діни білім, берік тәрбие және ұлттық құндылықтарды құрметтеу. Дінді жүрекпен қабылдап, оны біліммен толықтырған адам түрлі жалған ұрандарға ермейді. Адам баласы естіген әрбір сөзге сене бермей, оның ақиқатын сұрап, анықтап үйренуі қажет. Күмәнді діни ақпарат кездессе, оны өз бетінше таратпай, мешіт имамына немесе білікті дін маманына жүгінген жөн.

Бүгінгі  тыныштық – бізге берілген үлкен нығмет. Елдің амандығы мен ағайынның бірлігіне сызат түсіретін кез келген әрекеттен аулақ болуымыз керек. Балаларымыздың болашағын ойлап, оларға дұрыс діни тәрбие беруіміз қажет. Жастарымыз дінді өшпенділіктің емес, мейірімділіктің, бөлінудің емес, бірліктің; қаталдықтың емес, көркем мінездің жолы ретінде танысын.

Ислам  – бейбітшілік пен ізгіліктің діні. Сондықтан діннің атын жамылған теріс идеологияларға қарсы тұрудың ең дұрыс жолы – халыққа Исламның шынайы құндылықтарын дұрыс жеткізу. Алла Тағала баршамызға пайдалы білім беріп, жүрегімізге иман, отбасымызға береке, елімізге тыныштық нәсіп етсін. Ұрпағымызды жат ағымдардың ықпалынан сақтап, тура жолдан айырмасын деп тілейміз!

Ахат Қайыпбергенұлы

"Әбдірашит ата" мешітінің имамы.