Қасиетті Рамазан айы – мұсылман қауымы үшін сабыр мен шүкірдің, тәубе мен тақуалықтың мектебі. Бір ай бойы нәпсісін тыя білген, ораза ұстап, құлшылықтарын арттырған жамағат үшін Алланың ұлы сыйы – Ораза айт мерекесі. Бұл күн – тек қуаныш пен шаттықтың ғана емес, рухани тазарудың, бауырмалдық пен мейірімнің көрініс табатын ерекше мейрамы.

Ораза айт – мұсылмандардың ең ұлық мейрамдарының бірі. Бұл күннің ерекшелігі – Рамазан айындағы құлшылықтардың қабыл болуына деген үміт пен қуанышта жатыр. Пайғамбарымыз Мұхаммед пайғамбар (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) Мәдинаға қоныс аударғанда жергілікті халықтың екі мерекесі болғанын көріп: «Алла сендерге ол екі күннің орнына одан да қайырлы екі күн берді: Ораза айт пен Құрбан айт» деген (хадис). Бұл – Исламда мерекенің де өзіндік тәрбиелік мәні бар екенін көрсетеді.

Ораза айт – тек той-думан емес, ең алдымен рухани есеп беру күні. Бұл күні әрбір мұсылман Рамазан айындағы амалдарына ой жүгіртіп, жасаған құлшылықтарының қабыл болуын тілейді. Айт – пенденің Раббысына жақындағанының белгісі, жүректің тазарып, иманның күшейгенінің көрінісі.Рамазан айында жасалған әрбір игі амал – садақа беру, Құран оқу, тарауих намазына қатысу – барлығы айт күні ерекше сауаппен жалғасады. Сондықтан бұл күн – Алланың мейірімі мен кешіріміне бөленудің жалғасы.

Ораза айттың басты ерекшеліктерінің бірі – айт намазы. Айт күні мұсылмандар таң сәріден тұрып, ғұсыл алып, ең көркем киімдерін киіп, мешітке бет алады. Бұл – мұсылман үмбетінің бірлігін, ынтымағын айқын көрсететін көрініс.

Айт намазы – жамағатпен оқылатын маңызды ғибадат. Ғалымдардың басым бөлігі оны уәжіп немесе бекітілген сүннет деп бағалаған. Намаздан кейін айтылатын құтпада имандылық, сабыр, шүкіршілік секілді құндылықтар насихатталады.

Ораза айттың ажырамас бөлігі – пітір садақасы. Бұл садақа Рамазан айының соңында, айт намазына дейін беріледі. Оның негізгі мақсаты – кедей-кепшіктердің де айт қуанышын сезінуіне мүмкіндік жасау.

Пітір садақасы – ораза кезінде жіберілген кемшіліктердің орнын толтыру әрі қоғамдағы әлеуметтік теңдікті нығайтудың бір жолы. Бұл – Исламның тек рухани емес, әлеуметтік әділеттілікке де ерекше мән беретінін көрсетеді.

Ораза айт – тек құлшылық емес, көркем мінездің де айқын көрінетін күні. Бұл күні мұсылмандар бір-бірін «Айт қабыл болсын!» деп құттықтап, өкпе-реніштерін ұмытып, татуласады. Ағайын-туыс, көрші-қолаң аралап, қарым-қатынасты нығайтады.Пайғамбарымыз Мұхаммед пайғамбар (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) айт күні адамдарды қуантуды, әсіресе балаларға көңіл бөлуді насихаттаған. Бұл – мерекенің тек ересектер үшін емес, бүкіл қоғам үшін ортақ қуаныш екенін білдіреді.

Ораза айт – шүкіршілік мейрамы. Бір ай бойы ораза ұстауға мүмкіндік берген Аллаға шүкір айту – бұл күннің басты мазмұны. Шынайы қуаныш – тек дастархан жайып, көңіл көтеруде емес, жүректегі ризашылықта.

Бұл күні ысырапқа жол бермей, қарапайымдылық пен қанағатшылдықты сақтау – мұсылманның көркем сипаты. Айттың мәнін жоғалтпай, оны рухани тұрғыда өткізу – әрбір мұсылманның міндеті.

Ораза айт – қоғамдағы бірлік пен татулықты арттыратын маңызды құрал. Бұл күні адамдар бір-біріне мейірім танытып, мұқтаж жандарға көмек көрсетеді. Қарттарға құрмет, кішілерге ізет көрсету – осы мерекенің негізгі құндылықтарының бірі. Айт – тек жеке адамның емес, тұтас қоғамның рухани жаңғыруына әсер ететін мейрам. Ол адамдарды кешірімділікке, жомарттыққа, сабырлыққа тәрбиелейді.

Ораза айт – Ислам дінінің ұлық мейрамдарының бірі ғана емес, терең рухани мәнге ие ерекше күн. Бұл – құлшылықтың қорытындысы, сабырдың жемісі, мейірім мен кешірімнің көрінісі.Әрбір мұсылман бұл күнді лайықты деңгейде қарсы алып, оның мән-мағынасын терең түсінуге тырысуы қажет. Сонда ғана Ораза айт – жай ғана мереке емес, жүректерді біріктіретін, иманды күшейтетін, қоғамды көркейтетін ұлы күн болмақ.

Айт қабыл болсын!

Майданбай Малика Афизуллақызы

Жамбыл облысы Байзақ ауданы

Қостөбе ауылы «Қостөбе» мешітінің ұстазы