Адам баласы қателіксіз болмайды. Кейде нәпсінің жетегінде кетіп, кейде ғапылдықпен, кейде білместікпен күнә жасап қоямыз. Дегенмен, Ислам діні адамды үмітсіздікке емес, үмітке шақырады. Өйткені Ұлы Жаратушы пендесіне әрдайым тәубе етуге мүмкіндік береді. Сол мүмкіндіктердің ішіндегі ең ұлысы – қасиетті Рамазан айы. Бұл ай – мейірім төгілген, кешірім есіктері ашылған, тозақтан азат ету уақыты молайған берекелі уақыт. Сондықтан мұсылман баласы үшін Рамазан – тек ораза ұстау айы ғана емес, ең алдымен тәубе етіп, рухани жаңаратын ай.

Рамазан – жүректердің тазаратын, күнәлардың кешірілетін, адамның Жаратушысына қайта оралатын қасиетті мезгілі. Бұл айда әрбір мұсылман өзінің өткен өміріне көз жүгіртіп, жасаған қателіктеріне өкініп, Алладан кешірім сұрайды. Сол себепті ғұламалар Рамазанды «тәубе айы», «кешірім айы», «рухани тазару айы» деп атаған.

Қасиетті Рамазан айының ең үлкен ерекшеліктерінің бірі – Алланың рақымы мен кешірімінің ерекше мол болуы. Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) бір хадисінде былай дейді: «Рамазан келгенде жәннаттың қақпалары ашылып, тозақтың қақпалары жабылады, ал шайтан шынжырланады».

Бұл хадис Рамазан айының қаншалықты берекелі екенін көрсетеді. Яғни бұл айда адамға жақсылық жасау оңайлап, күнәдан сақтану жеңілдей түседі. Сондықтан бұл уақыт – тәубе ету үшін ең қолайлы мезгіл.

Көптеген адамдар «тәубені кейін жасармын», «әлі жаспын», «уақытым бар» деп жүріп, өмірінің қалай өтіп кеткенін байқамай қалады. Ал Рамазан – адамға тоқтап, ойлануға берілген мүмкіндік. Бұл ай адамды өз-өзіне есеп беруге шақырады.

Тәубе – жай ғана сөзбен «кешір» деу емес. Ол – жүректің шынайы өкініші, күнәні тастау және қайта қайталамауға бел буу. Рамазан айында ораза ұстап, намаз оқып, Құран тыңдаған адам жүрегінің жұмсарып, рухының тазарып жатқанын сезеді. Сол кезде тәубе де шынайы болады.

Исламда тәубе ету – әлсіздік емес, керісінше рухани күштің белгісі. Өйткені өз қателігін мойындап, Алладан кешірім сұрау үлкен кішіпейілділікті қажет етеді.

Құран Кәрімде Алла Тағала былай дейді: «Ей, иман келтіргендер! Аллаға шынайы тәубе етіңдер» (Тахрим сүресі, 8-аят).

Бұл аятта «шынайы тәубе» туралы айтылған. Ғалымдар шынайы тәубенің бірнеше шартын көрсеткен:

1. Жасалған күнәға шын жүректен өкіну.
2. Сол күнәні дереу тоқтату.
3. Болашақта қайталамауға ниет ету.
4. Егер біреудің ақысын жеген болса, оны қайтару.

Рамазан айы – осы шарттарды орындауға ең қолайлы уақыт. Себебі бұл айда адам рухани атмосферада өмір сүреді: мешіттерде Құран оқылады, адамдар садақа береді, ауызашарлар жасалады, жақсылық көбейеді.

Мұндай ортада адамның жүрегі де жұмсарып, тәубеге келуі жеңілдейді.

Оразаның негізгі мақсаты – тек аш жүру емес. Оның басты мақсаты – тақуалыққа жету. Құранда: «Уа, иман келтіргендер! Сендерге бұрынғыларға парыз етілгендей ораза парыз етілді. Бәлкім тақуалыққа жетерсіңдер» (Бақара сүресі, 183-аят) делінген.

Тақуалық – Алладан қорқу, күнәдан сақтану, жүректі тазарту деген сөз. Ал жүректі тәрбиелеудің ең үлкен жолдарының бірі – тәубе.

Адам күнә жасаған сайын жүрегінде қара дақ пайда болады. Егер ол тәубе етсе, жүрегі қайта тазаланады. Ал егер тәубе етпесе, ол дақ көбейе береді. Ақырында жүрек қатаяды.

Рамазан – жүректі жұмсартатын ай. Бұл айда мұсылман адам сабырды үйренеді, нәпсісін тәрбиелейді, жаман әдеттерден арылуға тырысады. Мысалы:

– өтірік айту;

– ғайбат айту;

– ашулану;

– реніш сақтау;

– біреудің ақысын жеу. Осындай жаман қасиеттерден арылу да тәубенің бір түрі.

Ғалымдар: «Рамазан – адамның өзін-өзі тәрбиелейтін мектебі» деген. Шынында да бұл айда адам күнделікті өмірін қайта қарастырады.

Кей адам намазды Рамазанда бастайды.

Кей адам жаман әдеттерін тастайды.

Кей адам туыстарымен қайта татуласады.

Кей адам садақа беруді әдетке айналдырады.

Тәубе тек Алламен байланысты түзету ғана емес. Ол адамдармен қарым-қатынасты да дұрыстауды талап етеді. Егер адам біреуді ренжіткен болса, кешірім сұрауы керек. Егер туыстық қатынасты үзген болса, қайта жалғауы керек.

Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Туыстық байланысты үзген адам жәннатқа кірмейді» деген.

Сондықтан Рамазан – тек жеке құлшылық айы емес, адамдар арасындағы мейірімділікті арттыратын ай.

Бұл айда адамдар бір-біріне жақсылық жасауға асығады. Біреу ауызашар береді, біреу садақа таратады, біреу мұқтаждарға көмектеседі.

Кейде бір табақ тамақ та үлкен сауапқа себеп болады. Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Ораза ұстаған адамға ауыз аштырған кісіге де сол адамның сауабындай сауап беріледі» деген.

Міне, сондықтан Рамазан айында адамдардың жүрегі жұмсарып, бір-біріне деген мейірімі артады.

Бұл ай – өкпелер ұмытылатын, адамдар татуласатын, жүректер жақындайтын уақыт.

Кей адамдар «күнәм көп, Алла мені кешірмейді» деп ойлайды. Бұл – шайтанның адамды үмітсіздікке салу үшін айтатын ойы.

Алла Тағала Құранда былай дейді: «Ей, өздеріне зұлымдық жасаған құлдарым! Алланың рақымынан үміт үзбеңдер. Расында Алла барлық күнәларды кешіреді» (Зумар сүресі, 53-аят).

Бұл аят – тәубе жасаған әрбір адамға үлкен үміт береді. Қандай күнә жасалса да, егер адам шынайы тәубе етсе, Алла кешіреді.

Сондықтан Рамазан айында тәубе есігін ашып, жаңа өмір бастау – ең үлкен бақыт.

Рамазан – жай ғана ораза айы емес. Ол – жүректердің тазару айы, күнәлардың кешірілу айы, тәубе есіктері кең ашылатын қасиетті уақыт.

Бұл ай – адамның өткен өмірін қайта қарап, болашағын дұрыс бағытқа бұруға берілген мүмкіндік. Рамазан – жүректі жұмсартып, иманды күшейтіп, адамды Жаратушысына жақындататын ерекше ай.

Сондықтан әрбір мұсылман бұл айды бос өткізбей, тәубе етіп, құлшылығын арттырып, жақсылыққа ұмтылуы керек. Өйткені Рамазан – жылына бір рет келетін, бірақ адамның бүкіл өмірін өзгерте алатын берекелі ай.

Алла Тағала баршамызға Рамазан айының қадірін түсініп, шынайы тәубе ететін құлдарының қатарында болуды нәсіп етсін.

Майданбай Малика Афизуллақызы

Жамбыл облысы Байзақ ауданы

Қостөбе ауылы «Қостөбе» мешітінің ұстазы