Ислам діні адамды көркем мінезге, рухани тазалыққа және өмірдегі сынақтарға дұрыс көзқараспен қарауға тәрбиелейді. Сол асыл қасиеттердің бірі — сабырлық. Сабыр — тек қиындыққа төзу ғана емес, Алланың әмірлерін орындауда табандылық таныту, тыйым салынған істерден сақтану және тағдырға разы болу.
Құран Кәрімде сабырдың орны ерекше. Алла Тағала сабыр еткен құлдарын жақсы көретінін және оларға үлкен сауап уәде еткенін баяндайды. Сабыр — мүміннің қаруы, иманның белгісі. Қиын сәттерде сабыр сақтау адамды рухани тұрғыда күшейтіп, Аллаға жақындатады.
Пайғамбар Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) өз өмірінде көптеген қиындықтарға тап болса да, әрдайым сабырлық пен кешірімділікті үлгі етті. Хадистерде күш — ашуды жеңе білуде екені айтылған.
Исламда сабыр үшке бөлінеді:
Ғибадаттағы сабыр — намаз, ораза сияқты құлшылықтарды тұрақты орындау.
Күнәдан тыйылудағы сабыр — нәпсінің қалауын тежеу.
Сынақтағы сабыр — ауруға, қиындыққа, қайғы-қасіретке шүкіршілікпен төзу.
Сабырлы адам асығыс шешім қабылдамай, ақылмен әрекет етеді. Мұндай қасиет қоғамда тыныштық пен бірлікті нығайтады. Сондықтан Ислам діні әрбір мұсылманды сабырлы, ұстамды әрі үмітті болуға шақырады.
Сабыр — мұсылманның өмірлік ұстанымы. Адам баласы бұл дүниеде үнемі сынақта болады: байлықпен де, кедейлікпен де, денсаулықпен де, дертпен де сыналады. Осындай жағдайларда ссабыр сақтау — Аллаға деген шынайы сенімнің көрінісі. Себебі мүмін адам әрбір жағдайдың артында даналық бар екенін түсінеді.
Сабыр адамды үмітсіздіктен, торығудан сақтайды. Исламда қайғыға берілу, тағдырға наразылық білдіру құпталмайды. Керісінше, сабыр етіп, дұға жасау арқылы адам жүрегіне тыныштық табады. Алла Тағала сабыр еткен құлдарына күтпеген жерден жеңілдік беретінін Құранда баяндайды.
Сонымен қатар, сабыр адамдар арасындағы қарым-қатынаста да маңызды рөл атқарады. Отбасында, қоғамда немесе жұмыста келіспеушіліктер туындаған кезде сабырлы болу — үлкен парасаттылықтың белгісі. Сабыр арқылы адам ашуын тежеп, әділ шешім қабылдай алады. Бұл өзара сыйластық пен татулықты сақтауға көмектеседі.
Ислам ғұламалары сабырды адамның рухани дәрежесін көтеретін қасиет деп бағалаған. Себебі сабыр — жүректі тазартып, нәпсіні тәрбиелейді. Сабырлы адам уақыт өте келе даналыққа, тұрақтылыққа және ішкі күшке ие болады. Мұндай адам қандай жағдай болмасын, өмірге оң көзқараспен қарайды.
Осылайша, сабыр — Ислам дініндегі ең маңызды әрі құнды қасиеттердің бірі. Ол адамды Аллаға жақындатып қана қоймай, қоғамда бейбітшілік пен үйлесімділікті қалыптастырады. Сондықтан әрбір мұсылман сабырды өмірінің ажырамас бөлігі етуге ұмтылуы керек.
Қорыта айтқанда, сабыр — Ислам дініндегі ең биік әрі маңызды рухани құндылықтардың бірі. Ол мұсылман адамның өміріндегі әрбір іс-әрекетіне бағыт-бағдар беретін ішкі күш болып табылады. Сабыр арқылы адам Алланың жазмышына разылық танытып, қандай жағдай болмасын үмітін үзбей, тура жолдан таймайды. Бұл қасиет адамды рухани тұрғыда кемелдендіріп, жүрегіне тыныштық пен сенім ұялатады.
Исламда сабыр тек қиындыққа төзу ретінде ғана қарастырылмайды. Ол — ғибадатта тұрақтылық сақтау, күнәдан алыс болу, нәпсіні тәрбиелеу және адамдармен қарым-қатынаста көркем мінез таныту деген кең мағынаны қамтиды. Сабырлы адам ашуға берілмей, әрбір істі ақылмен және парасатпен шешуге тырысады. Мұндай мінез жеке тұлғаның қалыптасуына ғана емес, тұтас қоғамның дамуына оң әсерін тигізеді.
Сабыр адамды үмітсіздік пен күйзеліске түсуінен қорғайды. Қиын сәттерде сабыр сақтаған жан Алланы еске алып, дұға арқылы рухани күш жинайды. Нәтижесінде, ол кез келген сынақты өмірдің бір бөлігі ретінде қабылдап, одан сабақ алуға ұмтылады. Алланың уәдесіне сенген сабырлы пенде ешқашан жалғыз қалмайды.
Сондықтан әрбір мұсылман сабырды өз өмірінің негізгі қағидаларының бірі етуі тиіс. Сабыр — уақытша шыдау емес, бұл — саналы таңдау, өмірлік ұстаным. Сабыр еткен адам бұл дүниеде тыныштыққа, ал ақыретте Алланың разылығына бөленеді. Осы себепті сабырды сақтау мен дамыту — әрбір мүміннің басты міндеттерінің бірі болып қала береді.
Турабаев Қадырбек Әбенұлы
Жамбыл облысы Байзақ ауданы
Жетібай ауылы «Жетібай» мешітінің молдасы


04 Ақпан 2026
16 Шаабан 1447

